السيد الطباطبائي
141
نقدهاى علامه طباطبائى بر علامه مجلسى ( حواشى بر بحار الانوار ) ( فارسى )
عظيم را به او واگذاشته است . پيش از دريافت وحى به حدى از علم و دانش بر خوردار بوده كه توان دريافت وحى را داشته است . قرآن دربار جهات متعدد منشأ علم پيامبر ( ص ) مى فرمايد : « عالِمُ الْغَيْبِ فَلا يُظْهِرُ عَلى غَيْبِهِ أَحَداً - إِلَّا مَنِ ارْتَضى مِنْ رَسُولٍ فَإِنَّهُ يَسْلُكُ مِنْ بَيْنِ يَدَيْهِ وَ مِنْ خَلْفِهِ رَصَداً - لِيَعْلَمَ أَنْ قَدْ أَبْلَغُوا رِسالاتِ رَبِّهِمْ « 1 » » : خداوند عالم غيب است و ظاهر نمى كند غيبش را براى كسى مگر براى كسى كه بپسندد كه عبارت است از رسول ، پس مى رود از روبه رو و از چپ و راست و از پشت سر او راهى ( به غيب ) براى رصد كردن ( امور ) . [ خداوند اين راه ها را براى او قرار داده ] تا مطمئن باشد كه ( رسولان ) رسالت هاى او را ابلاغ كرده اند . ليعلم : تا بداند : مطمئن باشد . - خداوند هرگز نگران نمى شود تا در صدد اطمينان خود باشد . مراد اين است كه خداوند كار را به كاردان مى سپارد نه به هر كس . به نصّ اين آيه ، رسول ( ص ) علاوه بر وحى و پيش از وحى ، در جهات مختلف راه هائى به علم غيب دارد . و به وسيل همين علوم است كه براى دريافت وحى صلاحيت و لياقت دارد . متاسفانه علامه طباطبائى در تفسير الميزان اين آيه ها را به طور خرافه آميزى به معنى ديگر تعريف كرده و از نصّ آيات عدول كرده است ؛ با زمين ذهنى از آيات پيشين كه درباره جن و شياطين است آيه را به آن ها ربط داده و خلاصه بيانش چنين مىشود : وقتى كه جبرئيل وحى را مى آورد گروهى از فرشتگان در پيش روى جبرئيل و گروه هاى ديگر در چپ و راست او براى حفاظت از اين كه شياطين به محمول وحى حمله نكنند و بر آن دست درازى نكنند ، به همراه او مى آمدند .
--> ( 1 ) - آيه هاى 26 ، 27 ، 28 سوره جنّ .